De levende cel moet wel ontworpen zijn door een heel bijzondere Ontwerper!
Vorige week schreef ik over de wonderlijke cel. Onder de microscoop zie je niet zoveel details ( de foto is van de cellen van een blaadje waterpest), Vorige week verwees ik o.a. naar ‘Inner life of the cell’. Dat is maar een animatie en waarschijnlijk is het nog een stuk ingewikkelder: wetenschappers ontdekken steeds meer. Je kunt niet anders dan onder de indruk raken van die wonderlijke complexiteit - en de handtekening herkennen van de Ontwerper.
De cel lijkt wel een fabriekshal tjokvol met werkplaatsen, robots en transportbanden - en alles is in beweging en wordt voortdurend vernieuwd. Op allerlei plaatsen in de cel treffen we wonderlijke moleculaire 'machines' aan - miniatuur-voorbeelden van hoog technologisch vernuft. Hier moet iemand over hebben nagedacht ….
Nano-robotjes
Die moleculaire machientjes lijken op nano-robots - in allerlei soorten en maten. Er zijn speciale vouwdoosjes om gemaakte eiwitten in de juiste 3D vorm te krijgen (anders werken ze niet), er zijn motor-eiwitten die over speciaal gebouwde rails hele blaasjes met spullen door de cel heen slepen (ja: die lopen echt, voetje voor voetje!), portier-eiwitten in de celmembraan openen en sluiten om alleen bepaalde stoffen door te laten, enzovoorts.
Maar het mooiste is onze celcomputer: ons DNA. Een heel stel nano-robotjes is voortdurend aan het werk om te zorgen dat de juiste informatie wordt afgelezen en bewerkt. We weten nog steeds niet alles daarvan en vallen van de ene verbazing in de andere. Elke cel heeft een complete DNA-bibliotheek, maar die wordt in elk deel van ons lichaam op een andere manier gebruikt. Dat is al een wonder op zich: hoe elke cel weet welke genen moeten worden afgelezen (en wat er mee gedaan moet worden) en welke ingepakt blijven. Maar als het DNA moet worden gekopieerd (en in elke cel is het DNA zo'n 2 meter lang), moet het opgerolde en ingepakte DNA netjes uitgerold en uitgepakt worden - en weer opgerold en ingepakt na dit proces. Daarbij kan het allemaal makkelijk in de knoop raken. Zeilers weten dat je alle schoten en vallen netjes opgerold moet houden. Maar ze hebben de neiging om in elkaar te draaien. Probeer je een gevlochten touw uit elkaar te trekken, dan merk je dat het touw daarachter in elkaar draait. Dat komt natuurlijk door de windingen in het touw. Dat is bij het DNA niet anders - maar er is een speciaal eiwit dat voorkomt dat ons DNA bij het kopiëren in elkaar draait, in de war raakt. Elke cel heeft daar een aantal varianten van in voorraad - bekijk maar eens een video over hoe die wonderlijke machientjes (topo-isomerases) werken.
Op 25-9 heb ik op het Logos congres nog een lezing gehouden over hoe bijzonder het leven is: Leven is symbiose. Daar besteedde ik o.a. aandacht aan membranen en het DNA.
Reactie plaatsen
Reacties